Preek 7 september 2025 

 “Het zaad in de vruchtbare grond, dat zijn zij die met een goed en eerlijk hart naar het woord hebben geluisterd, het koesteren en door standvastigheid vrucht dragen.” (Lucas 8:15) 

Een bekend spreekwoord luidt: “Een mens heeft drie oren: één aan de linkerkant van het hoofd, één aan de rechterkant en het derde in het hart.” 

We vergeten vaak om met ons hart te luisteren. Als mensen naar de kerk gaan, zitten ze naast elkaar, nemen deel aan dezelfde dienst, maar waar sommigen de kerk verlaten met Gods aanwezigheid in hun hart, voelen anderen helemaal niets. De reden is duidelijk: sommigen luisteren met hun hart, anderen alleen met hun oren.  

Om met het hart naar het Woord van God te kunnen luisteren, zijn er vier basisvoorwaarden nodig die apostel Jakobus stelt in het Nieuwe Testament: “Ieder mens moet zich haasten om te luisteren, maar traag zijn om te spreken, traag ook in het kwaad doen. Want de woede van een mens brengt niets voort dat in Gods ogen rechtvaardig is. Wees daarom zachtmoedig en leg alle verdorvenheid en elk denkbaar wangedrag af. En aanvaard zo de boodschap die in u is geplant en die u kan redden.” (Jakobus 1:19-21) 

Dit is wat nodig is om het Woord van God met het hart te kunnen horen: 

WEES STIL – we kunnen God niet horen wanneer we zlef spreken of lawaai maken. Wees stil, wees vredig in de razende stroom van gedachten en gevoelens, anders zullen we de stem van God nooit kunnen horen. “Wees stil en weet dat Ik God ben”, zegt de Heer. 

WEES GEZUIVERD – voordat we God ontmoeten, moeten we onze ziel leegmaken van “vuil en kwade begeerten” die stank in onze ziel en om ons heen verspreiden. Die reiniging vindt alleen plaats door belijdenis. 

WEES ZACHT, NEDERIG – We moeten onze arrogante alwetendheid opzij zetten en met zachtmoedigheid en nederigheid doen wat God gebiedt. 

Alleen door dit alles te doen, kunnen we net zo zijn zoals degenen die “met een goed en eerlijk hart naar het woord hebben geluisterd, het koesteren en door standvastigheid vrucht dragen.” (Lucas 8:15) 

Marcus 7:31-37
De genezing van een dove
31Hij vertrok weer uit de omgeving van Tyrus en ging via Sidon naar het Meer van Galilea, dwars door het gebied van de Dekapolis. 32Daar werd iemand bij Hem gebracht die doof was en gebrekkig sprak, en men smeekte Hem om deze man de hand op te leggen. 33Hij nam de man apart, weg van de menigte, stak zijn vingers in diens oren en raakte met speeksel zijn tong aan. 34Hij sloeg zijn blik op naar de hemel, zuchtte diep en zei tegen hem: ‘Effata!’, wat betekent: ‘Ga open!’ 35Daarop gingen zijn oren open, zijn tong kwam los en hij kon normaal spreken. 36Hij beval de omstanders om aan niemand te vertellen wat er gebeurd was; maar hoe strenger Hij het hun verbood, hoe meer ze het rondvertelden. 37De mensen waren geweldig onder de indruk en zeiden: ‘Alles wat Hij doet is goed: zelfs doven laat Hij horen en stommen laat Hij spreken.’

 

Vertaling preek 14 september 2025  

“U, Christus God, spreidde onbevlekte handen uit op het kruis en gaf ons het teken van de overwinning; red daarmee ons leven.” 

Deze regel is een van de hymnes die gewijd zijn aan het feest van de Kruisiging, waarin het mysterie van de verlossing van Christus volledig wordt samengevat. Het herinnert ons eraan hoe Jezus, de Zoon van God, vrijwillig zijn heilige handen uitstrekte naar het kruis, het zwaarste lijden op zich nam en ons met dat kruis het mysterie van de overwinning schonk. Het kruis werd niet alleen een symbool van lijden, maar ook een teken van goddelijke redding.  

Vandaag, geliefde gelovigen, is het feest van de Verheffing van het Heilige Kruis. In ons geestelijk leven herdenken we een historische gebeurtenis die niet alleen betrekking heeft op het verleden, maar ook op ons geloof en ons huidige leven. Toen Jeruzalem in 610 door de Perzen werd ingenomen, werd de ark, het hout van het kruis van Jezus, als buit meegenomen. Maar al in 627 versloeg de Byzantijnse keizer Heraclius de Perzen en in 628 werd het kruis teruggeplaatst in de Kathedraal van de Heilige Verrijzenis. Sinds die dag viert de Armeens-Apostolische Kerk deze feestdag op de dichtstbijzijnde zondag na of voor 14 september. 

Het feest van de Verheffing van het Heilig Kruis heeft verschillende historische en spirituele fundamenten, maar het belangrijkste is de traditie die is nagelaten door de apostel Jacobus. Deze feestdag, gewijd aan het kruis, benadrukt de uitzonderlijke eer die het kruis ten deel valt wanneer het uit gevangenschap wordt opgeheven en geëerd. Het gaat hier echter niet alleen om een historische gebeurtenis, maar ook om een diepe spirituele betekenis: het kruis is een symbool van verlossing en nieuw leven. Er wordt gesproken over het offer van Christus, de liturgie die Hij volbracht en de oneindige liefde voor de mensheid. 

Deze feestdag leert ons dat zonder een offer geen echt geloof kan zijn, geen echte betekenis van het leven. Iedere ware gelovige is geroepen om zijn kruis, zijn verantwoordelijkheden voor zijn gezin, de kerk, de school of zijn vaderland te dragen. Wij mogen nooit vergeten dat de Heer vrijwillig richting het kruis ging om ons vrijheid en verlossing te geven. Alleen door opoffering en toewijding kan ons leven een nieuwe waarde krijgen. 

Vandaag is het de dag waarop wij opnieuw vervuld moeten zijn van de raad van het kruis en het geestelijke brood moeten proeven dat onze ziel voedt. Christus spreidde zijn handen uit op het kruis en offerde daarmee zijn leven. Daarmee werd het kruis een symbool van overwinning. Met hetzelfde offer moeten ook wij ons wijden aan de missies die ons zijn toevertrouwd: in ons gezin, in de kerk, op school en omtrent ons vaderland. 

 Wanneer wij bewust de liederen zingen die aan het kruis zijn gewijd, ontstaat er ongetwijfeld een zielroerend gevoel in ons. Wij zijn ervan overtuigd dat het kruis niet alleen een historische gebeurtenis is, maar een levend woord dat zich richt tot ons leven van vandaag. Zoals de hymne zegt: “Laten we uw kruis aanbidden, o Christus. Kom, gelovigen, laten we onze God Christus aanbidden, want door zijn hand heeft hij de genade van het kruis aan de wereld geschonken, en door datzelfde kruis zal hij verschijnen bij zijn wederkomst.” 

Johannes 3:13-21
13 Er is toch nooit iemand opgestegen naar de hemel behalve degene die uit de hemel is neergedaald: de Mensenzoon? 

14De Mensenzoon moet hoog verheven worden, zoals Mozes in de woestijn de slang omhooggeheven heeft, 15 opdat iedereen die gelooft, in Hem eeuwig leven heeft. 16Want God had de wereld zo lief dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft. 17God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gestuurd om een oordeel over haar te vellen, maar om de wereld door Hem te redden. 18Over wie in Hem gelooft wordt geen oordeel uitgesproken, maar wie niet in Hem gelooft is al veroordeeld, omdat hij niet wilde geloven in de naam van Gods enige Zoon. 19Dit is het oordeel: het licht kwam in de wereld en de mensen hielden meer van de duisternis dan van het licht, want hun daden waren slecht. 20Wie kwaad doet, haat het licht; hij schuwt het licht omdat anders zijn daden bekend worden. 21Maar wie oprecht handelt zoekt het licht op, zodat zichtbaar wordt dat God werkzaam is in alles wat hij doet.’

Vertaling preek 21 september 2025 

“In drie dingen vond ik schoonheid en zag ik sierlijkheid voor de Heer en voor de mensen: broederlijke eenheid, liefde voor de naaste en wanneer man en vrouw in harmonie met elkaar leven.’’ (Sirach 25:1-2) 

In het Heilige Schrift vinden we vele voorbeelden van godvruchtige en deugdzame gezinnen: Adam en Eva, het gezin van Noach, Abraham en Sara, Isaak en Rebecca, Jacob en Rachel, Tobit en Sara, Zacharias en Elisabeth, Jozef en Maria, het gezin van Cornelius, Priscilla en Aquila, en vele anderen. 

In het paradijs werd het eerste gezin gevormd en gezegend door God, en “God werd de bedienaar van het huwelijk” (Heilige Grigor Astvatsaban). 

In de schoonheid van het paradijs had de eerste mens niemand die op hem leek; daarom zei God: “Het is niet goed dat de mens alleen is. Laten Wij iemand maken die bij hem past en hem helpt” (Genesis 2:18). Jezus Christus verwijst naar deze zegen en leert: “Daarom zal een man zijn vader en moeder verlaten en zich hechten aan zijn vrouw, en die twee zullen één lichaam zijn. Zij zijn dus niet langer twee, maar één lichaam. Laat daarom niemand scheiden wat God heeft samengevoegd” (Mattheüs 19:5-6). “God noemt de vrouw een helper, om zo hun eenheid te tonen,” zegt de heilige Johannes Chrysostomos. 

De hoeksteen van het gezin is en blijft de liefde. God had Adam het vermogen gegeven om volmaakt lief te hebben, en de goddelijke liefde had hun harten verenigd. 

“In het huwelijk worden de zielen met God verenigd in een onuitsprekelijke eenheid. De huwelijksliefde is de krachtigste vorm van liefde; andere neigingen zijn sterk, maar deze is zo sterk dat zij nooit verzwakt. En in de toekomst zullen trouwe echtgenoten zonder vrees elkaar ontmoeten en in de eeuwigheid samen met Christus en met elkaar grote vreugde ervaren,” zegt de heilige Johannes Chrysostomos. 

Het gezin, dat gezien wordt als een kleine kerk, is een stukje paradijs op aarde. 

Het Woord van God spoort echtgenoten aan dat hun liefde moet lijken op de liefde die Christus voor de Kerk heeft: “Vrouwen, wees uw mannen onderdanig, zoals u onderdanig zou zijn aan de Heer, want de man is het hoofd van zijn vrouw, zoals Christus het hoofd is van de Kerk, Zijn lichaam, waarvan Hij de Heiland is. Daarom, zoals de Kerk onderdanig is aan Christus, moeten ook vrouwen in alles hun mannen onderdanig zijn.” 

“Mannen, heb uw vrouwen lief, zoals Christus de Kerk heeft liefgehad en Zichzelf voor haar heeft gegeven, om haar te heiligen en te reinigen door het waterbad van het woord. Op dezelfde manier zijn mannen verplicht hun vrouwen lief te hebben als hun eigen lichaam; wie zijn vrouw liefheeft, heeft zichzelf lief.” (Efeziërs 5:22–27, 28). 

 Christelijke echtgenoten, verenigd in ziel en lichaam, richten hun blik op de hemel, helpen elkaar, en gaan zo op weg naar God, langs de weg die leidt tot eeuwige vreugde. En wanneer je een goede reisgenoot hebt, is het veel gemakkelijker de weg te gaan die naar God leidt. 

 De heiligheid en zuiverheid van het gezin is een levend voorbeeld voor de volgende generaties. 

Het Armeense christelijke gezin, net als een klein Armenië en een kleine kerk, heeft eeuwenlang, soms met bloedvergietingen, de christelijke en nationale tradities en gebruiken bewaard en verdedigd. Volgens het voorbeeld van de gezinnen van de voorouders heeft het Armeense christelijke gezin de plicht trouw te blijven aan de nationale heiligheden, door het idee van het gezin heilig te houden. Muratsan beschouwt de kracht van een volk als volgt: “De kracht van volkeren ligt in de gezinnen. Krachtig is dat volk dat sterke gezinnen heeft: gezinnen die leven in liefde, eenheid, deugd en trouwe verbondenheid. Wie wil dat zijn volk sterk is en zijn vaderland overwinnend, moet vóór alles zorg dragen voor de gezinnen, zoals een zorgzame tuinman de wortels van een boom verzorgt om de takken te versterken en er vruchten van te kunnen plukken. Deze wortels mogen dan wel begraven liggen in de aarde en niet zichtbaar zijn voor mensen, maar in zich dragen zij het leven van de boom. Zoals een boom niet kan leven als zijn wortels verdord of door wormen aangetast zijn, zo zal ook dat volk niet staande blijven waarvan de gezinnen beheerst worden door verdorvenheid, waar liefde, eenheid, deugd en, vooral, de vreze Gods verdreven zijn.” 

Marcus 10:1-12
Twistgesprek met farizeeën
1Hij vertrok daarvandaan naar Judea en het gebied aan de overkant van de Jordaan, en de mensen verzamelden zich weer in groten getale om Hem heen; Hij onderwees hen zoals Hij gewoon was te doen. 2Er kwamen ook farizeeën op Hem af. Ze vroegen Hem of een man zijn vrouw mag verstoten. Zo wilden ze Hem op de proef stellen. 3Hij vroeg hun: ‘Hoe luidt het voorschrift van Mozes?’ 4Ze zeiden: ‘Mozes heeft de man toegestaan een scheidingsbrief te schrijven en haar te verstoten.’ 5Jezus zei tegen hen: ‘Hij heeft u dat voorgeschreven omdat u halsstarrig bent. 6Maar al bij het begin van de schepping heeft God de mens mannelijk en vrouwelijk gemaakt; 7daarom zal een man zich losmaken van zijn vader en moeder en zich hechten aan zijn vrouw, 8en die twee zullen één lichaam zijn, ze zijn dus niet langer twee, maar één. 9Wat God heeft verbonden, mag een mens niet scheiden.’

10In huis stelden de leerlingen Hem hier weer vragen over. 11Hij zei tegen hen: ‘Wie zijn vrouw verstoot en met een ander trouwt, pleegt overspel; 12en als zij haar man verstoot en met een ander trouwt, pleegt zij overspel.’

 

Vertaling preek 28 september 2025 

 Het feest van het Heilige Kruis van Varaga is een nationale feestdag voor het Armeense volk. Maar hoe is deze feestdag ontstaan? Volgens de traditie vonden de maagden in de tijden van Heilige Hripsime bij aankomst in Armenië hun eerste toevlucht op de berg Varag. Heilige Hripsime was de enige maagd die een relikwie van het kruis van Christus om haar nek droeg. Zoals de geschiedenis leert, werden de maagden in deze tijd vervolgd vanwege het verkondigen van hun geloof. Tijdens deze vervolgingen bewaarde Heilige Hripsime het relikwie van het kruis tussen de rotsen van Varag. 

In 653 begon de kluizenaar Todik, samen met zijn leerling Hovel, in gebed naar dat relikwie te zoeken. En zie, op de berg Varaga verscheen, door de wil van God, op wonderbaarlijke wijze een visioen met twaalf lichtgevende zuilen. De vooraanstaande Armeense ouderen, Vard, zoon van prins Theodoros van Rshtunyats, en Katholikos Nerses Shinogh, aan het hoofd van de volksoptocht, trokken naar dat licht, waar ze een prachtige kerk bouwden. Die kerk wordt Surb Nshan (Heilige Teken) genoemd, ter nagedachtenis aan en ter getuigenis van het wonder. 

Katholikos Nerses Shinogh stelt deze feestdag in als nationale feestdag. Later komt het Surb Nshan-klooster onder de hoede van Khrimyan Hayrik, waar nationale, spirituele en culturele activiteiten actief plaatsvonden tot de rampen van de genocide. 

Door de geschiedenis van het Armeense volk heen zijn wonderen altijd een bron van inspiratie en vernieuwing van het geloof geweest. Vandaag de dag is het grootste wonder voor ons het voortbestaan van de Armeense Kerk. De Armeense Kerk zet haar missie voort ondanks alles wat ze heeft meegemaakt, inclusief de zware verliezen die de Armeense genocide heeft veroorzaakt. Maar zelfs onder de moeilijkste omstandigheden blijft ze overeind, omdat het Armeense volk in de Heilige Kerk haar spirituele visie vindt, de zin van haar bestaan en de weg naar de eeuwigheid. Met 1700 jaar ervaring wordt de Armeense Kerk terecht de Moederkerk genoemd. 

Katholikos Garegin I zei terecht: “We worden geconfronteerd met een moeilijke situatie, wanneer de Armeniërs in de diaspora met de dood worden bedreigd in multinationale en multi-statelijke omgevingen, en we vergeten dat we een instelling hebben die ons verzamelt en verenigt, voor wie zelfs de Vardanank opkwamen: het is de Armeense Kerk, met haar christelijke en nationale integriteit.” 

Vandaag de dag is het meer dan ooit noodzakelijk om de Armeense Kerk sterk te houden. Haar feestdagen krijgen pas betekenis als wij bewuste Armeense christenen zijn. We moeten ons er terdege van bewust zijn dat zonder de Heilige Etchmiadzin de Armeense realiteit verloren zal gaan. De Heilige Etchmiadzin is het symbool van de Armeense Kerk, en het symbool van de Armeense realiteit is de geest van het vaderland. Zonder Etchmiadzin is er geen vaderland, en ook geen diaspora. De stabiliteit van de diaspora wordt alleen gegarandeerd door de Heilige Etchmiadzin en het moederland. 

De maagden in de tijden van Heilige Hripsime bewaarden het relikwie van het kruis in de rotsen van Varag als een lichtbron die later heel Armenië zou verlichten. Datzelfde wonder kan zich herhalen als we het licht van het christelijk geloof in onze ziel en hart bewaren, zodat onze kinderen en jongeren in dat heilige licht kunnen leven. 

De wonderen uit onze geschiedenis zijn eenvoudig, maar hun diepgang kunnen we alleen door geloof begrijpen en alleen door levenservaring leren we hun morele waarde kennen. 

Mattheüs 24:30-36

30Dan zal het teken van de Mensenzoon verschijnen aan de hemel, en alle volken op aarde zullen zich van ontzetting op de borst slaan als ze de Mensenzoon zien komen op de wolken van de hemel, bekleed met macht en grote luister. 31Dan zal Hij zijn engelen uitzenden, en onder luid bazuingeschal zullen zij zijn uitverkorenen uit de vier windstreken bijeenbrengen, van het ene uiteinde van de hemelkoepel tot het andere. 32Leer van de vijgenboom deze les: zo gauw zijn takken uitlopen en in blad schieten, weet je dat de zomer in aantocht is. 33Zo moeten jullie ook weten, wanneer je dat alles ziet, dat Hij in aantocht is en heel dichtbij. 34Ik verzeker jullie: deze generatie zal zeker nog niet verdwenen zijn wanneer al die dingen gebeuren. 35Hemel en aarde zullen verdwijnen, maar mijn woorden verdwijnen nooit.

36Niemand weet wanneer die dag en dat moment zullen aanbreken, ook de hemelse engelen en de Zoon niet, alleen de Vader weet het.